Fair en Groen‎ > ‎

Artikelen Protestants Kerkblad Delft

Hieronder vindt u een overzicht van de stukjes die vanuit de Fair en Groen groep in het PKD verschijnen. We proberen in elke versie een nieuw stukje te schrijven over een onderwerp dat betrekking heeft op Fair Trade of Duurzame Ontwikkeling.

Verantwoorde economie?

Geplaatst 10 apr. 2011 07:33 door Niels Kuiper   [ 10 apr. 2011 07:37 bijgewerkt ]

door: Hendrik-Jaap in 't Veld en Gabrielle Uitbeijerse (23-4-2011)
Weleens gehoord van de Accra-verklaring? De wat? Een verklaring die is opgesteld door christenen uit de hele wereld (i), in 2004 bijeen in de Ghanese hoofstad Accra. Deze verklaring Verbond voor gerechtigheid in de economie en op de aarde verwerpt de huidige economische structuren. Die tarten namelijk het verbond van God door de kwetsbaren uit te sluiten van de volheid van leven.

Wij hebben de verantwoordelijkheid vanuit ons geloof om zorg te dragen voor de wereldeconomie. In de kern van deze verklaring staan zeven geloofsbelijdenissen, met daaraan verbonden zeven verwerpingen van de huidige gang van zaken. Alle kerken werden uitgedaagd hun antwoord en acties hierop te formuleren.

Een radicale afwijzing van de huidige economische structuren dus. Dat brengt ons ook meteen bij een probleem. Zodra we deelnemen aan de economie zitten we namelijk vast aan die structuren. De Gespreksnotitie over geloof en economie van de PKN stelt dat we ons precies op dit punt moeten 'realiseren wat onze grondhouding in de economische deelname is. Zijn wij nog met Gods waarheid bij die economie, of heeft die economie met haar ‘waarheid’ al beslag op ons gelegd en zich in de plaats gesteld van de waarheid van God?'

De Accra-Verklaring vraagt ons om ons te bezinnen op ons eigen aandeel in de problematiek. De PKN besteedt daarom ook extra aandacht aan de economische kant van duurzaamheid. De kerk herzag haar beleggingen, levert een bijdrage aan duurzame ontwikkeling van de Nederlandse landbouw en sloot zich aan bij het platform voor maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Geinspireerd door ons geloof kunnen wij ook bezinnen hoe wij met ons geld omgaan. Stap over op een duurzame bank, want door daar te sparen investeert deze in duurzame projecten. Zoek ook de ondersteuning van slachtoffers van de huidige economische globalisering. Doet u mee?

Helpt Biogas in India? - BezinningsActie 2011

Geplaatst 13 mrt. 2011 13:24 door Niels Kuiper   [ 10 apr. 2011 07:36 bijgewerkt ]

door: Henrieke Schimmel en Niels Kuiper
In deze Veertigdagentijd hebben de Centrale ZWO commissies samen met de diakoniën ervoor gekozen om een project van FairClimate in India te ondersteunen. Binnen het project worden houtkachels vervangen door biogaskachels om zo de uitstoot van CO2 te verminderen. In het kader van dit project werd aan de Fair en Groen commissie gevraagd om een toelichting te geven op de ecologische voetafdruk van Nederland in vergelijking met India.

Ecologische voetafdruk?
We laten als mensen een afdruk achter op de omgeving waar we ons in bevinden. We gebruiken land en water om te voorzien in onze behoeften: land voor het produceren van gewassen, het houden van dieren voor vlees of wol, om er op te wonen, om er brandstoffen uit te winnen, enzovoorts. Tegelijkertijd compenseert land waarop bos en gewas groeit voor de CO2 die door het verbranden van brandstoffen in de lucht komt.

De hoeveelheid landoppervlak die er per jaar nodig is om in de behoeften van één persoon te voorzien wordt de ecologische voetafdruk genoemd. Hier valt alles onder wat een mens per jaar doet, bijvoorbeeld eten, zich kleden, douchen, sporten, op vakantie gaan of autorijden.

Om in de behoeften van de hele wereld bevolking te voorzien is er ongeveer 1,8 hectare per wereldburger per jaar beschikbaar.

Hoe doen Nederland en India het?
In Nederland gebruiken we ongeveer 6,2 hectare per persoon per jaar. Dit is ongeveer 3,5 keer wat de gemiddelde persoon ter beschikking heeft. We ‘lenen’ dus veel land van andere landen.

Een inwoner van India heeft slechts een voetafdruk van 0,9 hectare. Dit is dus ongeveer de helft van wat er per persoon ter wereld beschikbaar is. Wij Nederlanders maken dus zogezegd gebruik van de ‘bescheidenheid’ van de Indiërs.

Hoe sluit dit aan bij het Veertigdagenproject?
De laatste jaren is de bijdrage van CO2 een van de belangrijkste onderdelen voor het berekenen van de ecologische voetafdruk. Dat komt doordat de globale energiebehoefte toeneemt: we leven luxer en alles maakt gebruik van electriciteit, waarvoor we afhankelijk zijn van olie en gas.

Omdat CO2 zo’n belangrijke bijdrage levert aan de voetafdruk, zijn juist projecten die bijdragen aan het terugbrengen van het energieverbruik en het verminderen van de CO2 uitstoot, projecten met toekomst. Het project in India waarbij op de biogaskachels gekookt wordt - die op koeienmest en water werken, zodat hier geen hout meer voor verstookt hoeft te worden, is hier een mooi voorbeeld van.

We moeten echter ook de hand in eigen boezem steken: ons verbruik van de opbrengsten van 6,2 hectare land is gewoon teveel. Tijdens deze Veertigdagentijd is het goed ons hierop te bezinnen, bij te dragen aan het FairClimate project en zelf bewuste keuzes te gaan maken. Kijk op hieronder voor tips om hiermee aan de slag te gaan.

Nuttige linkjes om zelf te doen:

Bronnen voor dit stuk:

Elektriciteitsmeter loopt terug dankzij zon

Geplaatst 13 mrt. 2011 13:11 door Niels Kuiper   [ 10 jul. 2011 11:53 bijgewerkt ]

door: Ido de Boer (12-03-2011)
Nu de tekenen van de lente zich aandienen een stukje over de zon vanuit de werkgroep Fair & Groen. Wist u dat bijna alle energie op aarde de zon als bron heeft? Planten hebben een geraffineerd systeem om zonlicht om te zetten in energie. Dit is weer een voorwaarde voor dieren en mensen om van te leven (de volgorde uit Genesis). Ook fossiele brandstoffen zijn niets anders dan opgeslagen zonne-energie. 

Voor de mens is dat een ideaal middel geweest om zich te ontwikkelen, maar voor de lange termijn niet bepaald duurzaam. Het is beter om het zonlicht direct te benutten. Als we een klein beetje van wat op de aarde valt kunnen aftappen hebben we meer dan voldoende!

Zonnecellen hebben een lange ontwikkeltijd achter de rug. Het zal voorlopig nog niet voor 100% van de energie kunnen zorgen, maar begint nu steeds interessanter te worden voor een serieuze bijdrage. De overheid heeft lang subsidies gegeven, maar dat is nu verminderd. Er is daarnaast een aantal particuliere initiatieven. Ik heb me laten overreden door de actie wijwillenzon.nl. Omdat veel mensen meedoen krijgen we een flinke korting bij de fabrikant.

Aantrekkelijk
Installatie van zonnecellen is één van de vele manieren om zelf aan duurzaamheid te werken. De genoemde actie loopt overigens nog steeds. Het is voor een gemiddeld huis mogelijk om een redelijk deel van de elektriciteit zelf op te wekken (de helft of zo). Het is leuk om de elektriciteitsmeter te zien teruglopen wanneer er genoeg zonlicht is. 

De ontwikkelingen gaan hopelijk nog verder, waardoor het nog aantrekkelijker wordt. Het lijkt mij ook mooi als veel daken van kerken in de toekomst getooid zijn met zonnecellen. En voor wie dat niet mooi vindt, misschien zit het over tien jaar wel verwerkt in de ramen of de verf.

Duurzaamheid: van Genesis naar acties in de gemeente

Geplaatst 13 mrt. 2011 12:58 door Niels Kuiper   [ 13 mrt. 2011 13:07 bijgewerkt ]

door: Gabrielle Uitbeijerse (28-01-2011)
Vegetarische preisoep, pompoen-zuurkoolstamppot en seizoensfruit-appel-crumble met warme vanillesaus van biologische melk. Met deze maaltijd sloten de 12 deelnemers de voorlopig laatste van de drie avonden cursus 'Kerk en Duurzaamheid' af. Vanuit Genesis, via People-Planet-Profit naar de kerkorde en de synode van de Protestantse Kerk Nederland kwamen we op de aandachtspunten binnen onze gemeente en het prioriteiten stellen.

Kerkelijke duurzaamheid
'Wat kunnen we in onze wijkgemeente doen om duurzamer te worden?' was een veelgehoorde vraag bij aanvang. In plaats van met een antwoord kwam gemeenteadviseur Frans Hoogendijk van Kerk in Actie met een serie wedervragen. Wat is duurzaamheid, wat is een mogelijke christelijke visie hierop?

Christelijke invalshoeken voor duurzaamheid zijn diverser dan ik dacht. Je kunt denken aan verhoudingen die in balans moeten komen voor een wereld zoals God die gewild heeft. Op een andere manier kun je vanuit de hoop dat het koninkrijk van God dichtbij is bedenken dat God ook in deze wereld aan het werk is. En tenslotte vanuit de verantwoordelijkheid van de mens als rentmeester van de schepping. Valkuil is trouwens dat ik als mens teveel ga denken dat we de wereld 'goed' kunnen maken. Het is echter veel complexer dan dat.

Focus in doelen
Met een tweede soort wedervragen aan de deelnemers keek Hoogendijk naar de doelen en focus binnen de kerkgemeente: 'wie wil je bereiken, welke mogelijkheden zijn er, welke aanpak is binnen de gemeente realistisch en hoe kun je prioriteiten stellen?'

Drie deelnemers wilden ideeen opdoen voor de Immanuel, Mattheus en Hof van Delft. Daarnaast was de al actieve Vierhovenkerk goed vertegenwoordigd door diakenen, leden van onze commissie Fair en Groen en geinteresseerden. Toch hebben ook wij kritisch naar onze doelen en doelgroep gekeken.

In de Vierhoven zijn we volgens mij vooral bezig met 'people'en 'planet', door aandacht voor fairtrade en biologische producten. Onze keuze na de cursus is daar vooral mee verder te gaan! En waar mogelijk geven we de drie P's allemaal aandacht. Ik ben benieuwd of dat lukt, en welke onderwerpen wij en andere gemeenten over vijf maanden hebben aangepakt!

Heeft u nog ideeen voor acties en doelen of vragen, mail dan naar fair.groen@gmail.com.

Pure Chocolade – zonder bittere nasmaak

Geplaatst 13 mrt. 2011 12:08 door Niels Kuiper   [ 13 mrt. 2011 12:58 bijgewerkt ]

door: Niels Kuiper (11-01-2011)
Wist u dat slechts 1% van de cacao een fairtrade keurmerk krijgt? Wist u dat grote producenten slechts mondjesmaat overstappen op fairtrade cacao en dat Verkade hierin echt een voorloper is? Wist u dat er in Ivoorkust ongeveer 33% van alle cacao ter wereld geproduceerd wordt?

Cacaobonen groeien in grote meloenachtige vruchten aan een cacaoboom, die voornamelijk groeit in landen rondom de evenaar. Landen die veel cacao produceren zijn dan ook Ghana, Ivoorkust en Indonesië. Elke boom levert per jaar zo’n 1-2 kilo cacaobonen. Van de gebrande bonen wordt cacaomassa gemaakt en daarvan uiteindelijk weer cacaopoeder, -boter en chocolade.

De schaduwkant
Cacao wordt verbouwd op plantages van ongeveer 1 tot 3 hectare, meestal vanuit familiebedrijven die onder een grotere firma werken. De boer krijgt niet veel voor de bonen, veel geld blijft hangen bij de tussenhandelaren. Zij verkopen de bonen van verschillende boeren samen in grote hoeveelheden aan grote chocoladeproducenten. De boeren proberen de kosten te drukken door hun eigen en andere kinderen aan het werk te zetten.

Schattingen van experts omtrent de door kinderarbeid geproduceerde cacao lopen op tot 40% in landen als Ivoorkust en Ghana. Dit zijn ook de grootste cacaoproducerende landen, dus is het aandeel 'slechte' cacao erg hoog. Ook komen kinderslavernij en mensenhandel nog veel te vaak voor. Tussenhandelaren kopen kinderen vanuit de arme streken en buurlanden of lokken ze onder valse voorwendselen naar een plantage. Maar de kinderen krijgen niets voor het harde werk dat ze leveren en kunnen niet weggaan.

Hoop
De laatste jaren is gelukkig het aanbod van fairtrade chocolade in de supermarkten erg gestegen. Onder andere het chocolademerk Tony Chocolonely zet zich in om dit soort praktijken aan te pakken.

Van 2009 naar 2010 was er een stijging van ongeveer 23% binnen cacao onder het Max Havelaar keurmerk alleen. Over de hele linie van duurzame cacao is het aanbod nog verder gestegen. Vooral Rainforest Alliance certified cacao en UTZ certified cacao winnen aan marktaandeel. Deze twee andere keurmerken stellen net als het Max Havelaar keurmerk eisen aan de kwaliteit van de omstandigheden waarin de boeren moeten werken.

Toch is de toekomst nog niet een en al rozengeur en maneschijn. Het aandeel 'foute' cacao is nog steeds schrikbarend hoog. Alleen consumentenkeuzes kunnen hierin het verschil maken.
Als er dus iets is wat ik u mag meegeven: kies ‘ns wat vaker voor fairtrade of slaafvrije chocolade, als u voor de keuze staat. Persoonlijk geeft het idee dat er slavenarbeid in mijn chocoladereep zit, mij toch een bittere smaak in de mond... Dan had ik toch liever Pure Chocolade gegeten.


Bronnen (onder andere):



Een Groene Kerst

Geplaatst 10 jan. 2011 13:13 door Niels Kuiper   [ 10 jan. 2011 13:16 bijgewerkt ]

door: Niels Kuiper (17-12-2010)

Voor ons als Fair&Groen-commissie uit de Vierhovenkerk is dit de laatste bijdrage voor het kerkblad in dit jaar. En gelukkig, zou ik bijna zeggen, hebben we deze keer alleen oud nieuws te melden. In contrast met de innovatieve onderwerpen waar we normaal over berichten, schrijf ik u deze keer over het bijna ouderwetse onderwerp van het duurzame kerstpakket.

Het afgelopen halfjaar heeft u van ons in deze kleine bijdragen in het kerkblad mogen lezen over een christelijke motivatie voor duurzaamheid, over het fair-wear keurmerk voor kleding, over wat u als consument met uw eigen kleine keuzes kunt bereiken en over de mogelijkheid om uw ecologische voetafdruk te vergoeden met investeringen in bijvoorbeeld duurzaamheidsprojecten in Derde Wereldlanden.

Gezien de tijd van het jaar had ik me voorgenomen in deze bijdrage “het groene kerstpakket” onder uw aandacht te brengen. Maar wat schetst mijn verbazing? Op 23 november stond er al een stuk in dagblad “De Pers” waarin dit ruimschoots wordt belicht! De wereld weet blijkbaar al van het groene, duurzame kerstpakket en diverse bedrijven pakken dit ook op voor hun kerstgeschenken.

Groen is ‘hot’, zegt men. Na de hype rondom Fair Trade chocoladeletters vorig jaar, is dit jaar het geven van duurzame kerstcadeaus de trend. Ook als je even op “duurzaam kerstpakket” googled, vind je een schat aan informatie over het bestellen van Fair Trade kerstpakketten, duurzame relatiegeschenken voor de feestdagen of simpelweg een leuk, klein cadeautje dat duurzaamheid bevorderd, zoals een douchewekker.

Niet meer die ouderwetse pakketten, waar elk jaar de cabaretiers massaal over in een stuip liggen en waarvan je de vage potjes drie jaar later nog in de voorraadkast tegenkomt, nee, dit jaar geven we elkaar nuttige cadeaus.

Ik heb dus eigenlijk niks toe te voegen en zou slechts willen besluiten met een welgemeend “ga zo door”... en vergeet onze eerdere onderwerpen niet, tijdens uw inkopen voor de feestdagen.

Namens de Fair&Groen-commissie wens ik u gezegende kerstdagen en een heel gelukkig 2011!


Verminderen, Veranderen én Vergoeden

Geplaatst 10 jan. 2011 13:01 door Niels Kuiper   [ 10 jan. 2011 13:13 bijgewerkt ]

door: Gabrielle Uitbeijerse (03-12-2010)
Na sneeuw en kou buiten is het binnen lekker warm. Hoeveel energie kost dat u? U kent natuurlijk al
vele tips om energie te besparen: uw huis goed isoleren, een HR-ketel gebruiken, twee minuten korter
douchen en op 30 graden wassen. Wie een dikke trui aantrekt wint zo’n 7 procent op zijn stookkosten,
rond de vijftig, zestig euro per jaar. Hier gaat het dus om het Verminderen van energieverbruik.

Wist u ook dat er nog twee andere V's zijn? Veranderen en Vergoeden. De drie V's zijn populair bij
ICCO, FairClimate en Kerk In Actie. Zij vragen aandacht voor meer dan Verminderen van uw energie
verbruik. De tweede V van Veranderen draait om het omschakelen naar groene energie.

Blijft u na het Verminderen en Veranderen nog steeds meer CO2 uitstoten dan goed is voor het
milieu? U kunt deze uitstoot Vergoeden: dan vertaalt u uw CO2-uitstoot in geld. Van dat geld kunnen
arme mensen bijvoorbeeld een duurzaam bedrijfje opzetten en krijgen energie vanuit duurzame
energiebronnen. Vergoeden, ookwel 'compenseren' genoemd, kunt u doen door duurzame projecten
in ontwikkelingslanden te ondersteunen. Ook andere manieren zijn mogelijk, zoals nieuwe bomen
laten plaatsen of CO2-uitstootrechten kopen om te voorkomen dat bedrijven die CO2-gassen kunnen
uitstoten.

Wist u dat het juist de ontwikkelingslanden zijn die het meeste gevaar lopen bij klimaatverandering?
Oogsten gaan verloren, de watervoorziening staat onder grote druk en tropische ziekten als
malaria verspreiden zich. Per jaar gaan al meer dan 300.000 mensen dood aan de resultaten van
klimaatverandering volgens Christian Aid. En dat aantal zal alleen maar stijgen.

Door Vergoeden ondersteunt u duurzame projecten in deze landen. Arme mensen krijgen daar de
energie om economisch te groeien, zonder het klimaat te veranderen. Projecten van FairClimateFund
zijn bijvoorbeeld de verbetering van het verbrandingsproces bij houtovens in Zuid-Afrika, en het
installeren van biogasinstallaties bij gezinnen in India.

Kijk voor een aantal verschillende mogelijkheden voor Vergoeden eens naar de volgende websites:







Ik kies bewust

Geplaatst 24 nov. 2010 11:22 door Niels Kuiper   [ 24 nov. 2010 11:44 bijgewerkt ]

door: Hendrik-Jaap in 't Veld (28-10-2010)
Dit logo staat op veel producten die (binnen hun categorie) het gezondst zijn. Helaas bestaat er niet zoiets eenvoudigs voor ecologisch of menselijk verantwoorde producten. Dit is iets waarin we zelf een verantwoordelijkheid moeten nemen als we in de winkel staan. 
Hoewel we op veel fronten een bewustere keuze kunnen maken, gaat dit artikel in op een gebied waar veel winst te halen is met weinig inspanning. Een hoog rendement dus. Daarnaast kunt u dit bereiken zonder negatieve financiële gevolgen. 

Vlees 
De bio-industrie veroorzaakt een grote belasting voor het klimaat, en een oneerlijke voedselbalans wereldwijd. Nederlanders consumeren gemiddeld 88 kilo vlees per persoon per jaar. De schrikbarende belasting daarvan op het milieu wordt duidelijk als het in getallen wordt uitgedrukt. 
Eén kilo rundvlees kost gemiddeld: 22.500 liter water; 5 kilo plantaardige voeding (voor 25% uit ontwikkelingslanden!) en 100 keer meer energie dan een kilo aardappelen. 

Verrassend eenvoudig 
Maar wat is de oplossing? Eet een aantal dagen in de week geen vlees. Het zal u verrassen hoe eenvoudig dat is. Veel kookboeken vermelden vegetarische recepten die toch lekker en ecologisch verantwoord zijnverantwoord blijven. Daarnaast is op internet een schat aan maaltijden te vinden zonder vlees. Laat u inspireren door een substantiële bijdrage aan een betere wereld. Het financiële voordeel wat u geniet kunt u gebruiken om bijvoorbeeld een dag in de week (lokale) biologisch geteelde groenten te eten, die veel minder milieubelastend zijn. Of u zet het geld opzij om microkredieten aan biologische boeren te verstrekken. Zo draagt u zelfs dubbel bij aan een betere wereld!

Handen uit de mouwen steken… of ze juist in de mouwen steken?!

Geplaatst 24 nov. 2010 11:20 door Niels Kuiper   [ 10 feb. 2014 12:39 bijgewerkt ]

door: Henrieke Schimmel (15-10-2010)
In het vorige kerkblad gaven we aan dat we, juist ook als christenen, op een zorgzame manier willen omgaan met onze leefomgeving en de mensen daarbinnen. We willen hiertoe de handen uit de mouwen steken. Hoe kunnen we dat doen? Nou, ook door bijvoorbeeld de handen in de mouwen te steken! 
Bij fairtrade producten (die je koopt om te zorgen dat mensen in landen waar geproduceerd wordt een eerlijke prijs krijgen) of biologische/ecologische producten (die zijn geproduceerd zonder gebruik van schadelijke middelen) denken we meestal aan etenswaren. Maar ook kleding is een product dat biologisch of ecologisch geproduceerd kan worden en ook bestaat er Fairtrade katoen. Kleding met een Fairtrade label wil zeggen dat het kledingstuk is gemaakt van door Fairtrade gecontroleerd katoen. Het materiaal is dus Fairtrade, maar het kledingstuk zelf eigenlijk nog niet. 
Het maken van kleding is een ingewikkeld proces. Er zijn wel steeds meer kledingmerken die hun best doen om arbeidsomstandigheden in de fabrieken waar zij produceren te verbeteren. Fair Wear Foundation is een organisatie waar deze kledingmerken zich bij aansluiten om hierbij geholpen te worden en kennis hierover met elkaar te delen. Ook de organisatie Made-by helpt fabrikanten en modebedrijven de sociale en ecologische omstandigheden in de productieketen te verbeteren. Laten we opzoek gaan naar een Faitrade trui zodat we de handen in de mouwen kunnen steken!





Handen uit de mouwen

Geplaatst 24 nov. 2010 11:16 door Niels Kuiper   [ 24 nov. 2010 11:35 bijgewerkt ]

door: Ido de Boer en Gabrielle Uitbeijerse (01-10-2010)
Als commissie Fair&Groen binnen de Vierhovenkerk hebben we vorig jaar het thema 'groen' toegevoegd aan 'fair'. Is voor duurzaamheid een heroriëntatie vanuit het geloof nodig? Hoewel het rentmeesterschap al een zeer bekende term is in het christelijk geloof, keken gelovigen in de middeleeuwen toch anders naar de natuur. 
Vanuit Bijbels perspectief was het goed om te streven naar vooruitgang en de natuur hiervoor in te zetten. Woestenij bloeide op tot vruchtbare grond onder hard werkende handen om de groeiende bevolking in haar behoeften te voorzien. 
Inmiddels begint de wereld de tekenen te vertonen van ongewenste gevolgen, zoals klimaatverandering en verlies aan biodiversiteit. Doorgaande vooruitgang loopt nu wereldwijd tegen keiharde grenzen aan. Het gevoel van urgentie begint nu tot ons door te dringen. 
Komen de grenzen niet tè dichtbij? Moeten we als christenen een aandeel hebben in het uitputten van de wereld of leren balanceren tussen wens en wat binnen grenzen mogelijk is? God heeft zijn creatie onder onze zorg gesteld. Dit gaat iedereen aan, gelovigen en ongelovigen, kerkgangers en thuisblijvers, krant- en bijbellezers. 
Gemotiveerd door God's liefde en vertrouwen in zijn Schepping mogen wij als mensen meedenken aan een 'groene' strategie en beleid. En met concrete acties steken we de handen uit de mouwen voor een duurzame kerk, zoals groene stroom in de kerk en ecomaaltijden met elkaar. Op die manier vertalen wij als christenen, als kerk, goed rentmeesterschap in het gebruiken van verantwoorde producten en diensten om de gevolgen van klimaatverandering tegen te gaan.


1-10 of 10